Internacia Lingvo Esperanto

13 février 2008

HISTORIO DE ESPERANTO

Eo La kreinto de la lingvo Esperanto estas Doktoro Zamenhof, kuracisto kui mortis en Varsovio. Li naskiĝis en Bjalistoko, malgranda urbo nun en Pollando kies urbanoj parolis multajn malsamajn lingvojn. Pro tio la loĝantoj de Bjalistoko ne komprenis sin reciproke kaj tio kaŭzis multajn embarasojn. La juna Zamenhof estis trafita de tiu malfeliĉo kaj multe pensis pri la plej bona maniero malaperigi ĝin. Li do alvenis al la konkludo, ke liaj samurbanoj estas malamikaj inter si, nur tial ke ili ne komprenas sin reciproke. La lingvo Esperanto estas do kreita de Zamenhof por homama celo.
Dum longaj jaroj Zamenhof laboris pri farado de lingvo artefarita, post kiam li konvinkiĝis, ke nek lingvo mortinta, kiel la Latina, nek lingvo vivanta, kiel la Angla aŭ la Franca, povas taŭgi por ĝenerala uzado.
Jam en la jaro mil okcent sepdek ok, la lingvo internacia estis teorie preta, sed saĝe Zamenhof ne volis ĝin publikigi antaŭ praktika provo. Li do tute sola dum ok jaroj, provis praktike sian lingvon kaj plibonigis ĝin. Oni povas legi en unu libro el lia verkaro, belan leteron, en kiu li rakontas kiel li konstruis sian lingvon.
Fine en la jaro mil okcent okdek sep, li publikigis la unuajn lernolibrojn esperantajn.

Posté par VortexEnergetik à 18:22 - Commentaires [0] - Permalien [#]


14 février 2008

La lingvo "Volapük" bruegis

my_docsEn la tempo, kiam aperis Esperanto, la lingvo "Volapük" bruegis. La bezono de lingvo helpa estis tiel granda ke multaj homoj lernis Volapukon malgraŭ ke ĝi estis terure malfacila. Sed baldaŭ eĉ la plej fervoraj el ili konstatis ke tiu lingvo bezonis plibonigojn, sed la aŭtoro de Volapuko ne volis akcepti tiujn ŝanĝojn kaj tial Volapuko mortis. La malsukceso de Volapuko tre malutilis al la ideo mem de lingvo artefarita. Multaj homoj kredis ke tiu malprospero estas nedisputebla pruvo, ke farado de lingvo estas neebla kaj utopia. Esperanto iris do malfacilan vojon plenan de antaŭjuĝoj, kaj doktoro Zamenhof devis longe batali por venki la kontraŭstarantojn. Malriĉa, senpova, li elspezis sian tutan havon por la sukceso de sia ideo, kaj nur post longaj jaroj de batalado, post ruiniĝo, kiam li komencis malesperi, la sukceso neatendata alvenis.

Posté par VortexEnergetik à 18:32 - Commentaires [0] - Permalien [#]

15 février 2008

Lingvo Internacia

170px_Flag_of_Esperanto La unuaj Esperantistoj estis precipe Rusoj, Svedoj, kaj kelkaj Germanoj. Sed kiel oni scias, la fondo de societoj estis malfacila en Rusio kaj la propagando de novaj ideoj estis tre malhelpata en tiu lando. En mil okcent okdek naŭ aperis la unua ĵurnalo redaktita esperante. Ĝi estis presata en Germanio, sed preskaŭ ĉiuj abonintoj estis Rusoj. Tiu gazeto daŭris dum ses jaroj, ĝis mil okcent naŭdek kvin. Tiam ĉar la eminenta verkisto Tolstoï verkis artikolojn en tiu gazeto, la regnestroj de Rusio malpermesis ĝian eniron en Rusujon.
La gazeto mortis kaj la propagando haltis. Nova ĵurnalo nomita "Lingvo Internacia" aperis en Svedio el presejo de Upsala kiu subtenis la malfacilan progesadon de la lingvo. En la jaro mil okcent naŭdek ok fondiĝis la Societo franca por propagando de Esperanto, sed post du jaroj da ekzisto ĝi nur kalkulis tricent anoj, kies apenaŭ duono loĝis en Francio. Tiam kelkaj francaj univeritatanoj kaj scienculoj prenis la aferon en manojn ; helpataj de la potenca franca Turing-Klubo, ili energie propagandis la lingvon en tuta Francio kaj baldaŭ multaj grupoj esperantistaj fondiĝis en ĉiuj grandaj urboj de Francio. Tiu movado franca atingis aliajn landojn. La malnovaj amikoj rusaj, svedaj, germanaj, bulgaraj, aŭstraj kaj hungaraj vekiĝis kaj granda puŝo naskiĝis unue en Anglio kaj poste en ĉiuj aliaj landoj.
Fine okazis dum 1905 en Boulogne-sur-Mer , kun grandega sukceso, la unua internacia kongreso, kie kunvenis kelkaj centoj da Esperantistoj, kaj kiu pruvis publike por la unua fojo, la taŭgecon de la lingvo por ĝia celo. De tiu epoko , kunvenas ĉiujare, kun granda sukceso en malsamaj landoj, novaj kongresoj, kiuj vekigas ĉie intereson.

Posté par VortexEnergetik à 18:56 - Commentaires [0] - Permalien [#]

19 février 2008

Bonvenon al la Vikipedio!

Wikipedia_logo_eoVikipedio estas projekto por la konstruo de libera reta enciklopedio en multaj lingvoj. Ĉiu povas kontribui per sia scio. Ekde novembro 2001 tiel estiĝis 94 535 artikoloj en la esperantlingva versio.

Ĉiuj — inkluzive de ĉiu leganto — povas redakti ĉiun artikolon, korekti lingvajn erarojn, pligrandigi artikolojn, skribeti, aŭ skribegi. La oftaj demandoj klarigas kiel redakti paĝon kaj aliaĵojn. En la paĝo lastaj ŝanĝoj aperas ĉiuj ŝanĝoj. Ĉiu povas kontribui libere, ĉar Vikipedio estas komunuma projekto, ne finita verko, kaj ĝi senĉese ŝanĝiĝas. Se vi ŝatas kunlabori pri iu certa temo, kontrolu nian portalejon, kie estas listitaj ĉiuj temaj portaloj. Tiuj, kiuj taksas Vikipedion altkvalita malgraŭ ĝia libera redaktado, skribis respondojn al kritikoj.

Posté par VortexEnergetik à 16:19 - Commentaires [0] - Permalien [#]

26 mars 2008

Lingvo perfekta

My_DocumentsInternacia helpa lingvo estas  absolute necesa. La tuta tero estas nun kiel granda turo Babela (de Babel). La rilatoj inter la homoj de la diversaj nacioj ne estas facilaj. Rimedo por kompreno reciproka estas necesa. La lingvo Esperanto perfekte taŭgas por tiu celo, ĉar vi rimarkas, kiel tiu lingvo estas simpla kaj facila. Tamen multaj personoj ekzistas, kiuj kredas ke tio ne estas vera. Neniu estas pli blinda, ol tiu kiu ne volas vidi, neniu estas pli surda ol tiu kiu ne volas aŭdi. Ili rigardu kaj (ili) atentu, ili aŭskultu kaj (ili) legu kaj ili konstatos, ke ni estas pravaj, kiam ni pretendas, ke nenia lingvo natura estas pli facila kaj regula ol Esperanto.

fonto: http://pagesperso-orange.fr/la-vortaro/cours/index.html

Posté par VortexEnergetik à 12:41 - Commentaires [0] - Permalien [#]

15 août 2008

Manifesto de Prago

Ni, anoj de la tutmonda movado por la progresigo de esperanto, direktas ci tiun manifeston al ciuj registaroj, internaciaj organizoj kaj homoj de bona volo, deklaras nian intencon firmvole plulabori por la celoj ci tie esprimitaj, kaj invitas ciun unuopan organizajon kaj homon aligi al nia strebado.

Lancita en 1887 kiel projekto de helplingvo por internacia komunikado, kaj rapide evoluinta en vivoplenan, nuancorican lingvon, esperanto jam de pli ol jarcento funkcias por kunligi homojn trans lingvaj kaj kulturaj baroj. Intertempe la celoj de giaj parolantoj ne perdis gravecon kaj aktualecon. Nek la tutmonda uzado de kelkaj lingvoj, nek progresoj en la komunikad-tekniko, nek la malkovro de novaj metodoj de lingvo-instruado versajne realigos jenajn principojn, kiujn ni konsideras esencaj por justa kaj efika lingva ordo.

Demokratio Komunika sistemo, kiu tutvive privilegias iujn homojn, sed postulas de aliaj, ke ili investu jarojn da penoj por atingi malpli altan gradon de kapablo, estas fundamente maldemokratia. Kvankam, kiel ciu lingvo, esperanto ne estas perfekta, gi ege superas ciun rivalon en la sfero de egaleca tutmonda komunikado.

Ni asertas, ke lingva malegaleco sekvigas komunikan malegalecon je ciuj niveloj, inkluzive de la internacia nivelo. Ni estas movado por demokratia komunikado.

Transnacia edukado Ciu etna lingvo estas ligita al difinita kulturo kaj naci(ar)o. Ekzemple, la lernejano, kiu studas la anglan, lernas pri la kulturo, geografio kaj politiko de la anglalingvaj landoj, precipe Usono kaj Britio. La lernejano, kiu studas esperanton, lernas pri la mondo sen limoj, en kiu ciu lando prezentigas kiel hejmo.

Ni asertas, ke la edukado per iu ajn etna lingvo estas ligita al difinita perspektivo pri la mondo. Ni estas movado de transnacia edukado.

Pedagogia efikeco Nur malgranda procentajo el tiuj, kiuj studas fremdan lingvon, ekmastras gin. Plena posedo de esperanto eblas ec per memstudado. Diversaj studoj raportis propedeutikajn efikojn al la lernado de aliaj lingvoj. Oni ankau rekomendas esperanton kiel kernan eron en kursoj por la lingva konsciigo de lernantoj.

Ni asertas, ke la malfacileco de la etnaj lingvoj ciam prezentos obstaklon por multaj lernantoj, kiuj tamen profitus el la scio de dua lingvo. Ni estas movado por efika lingvo-instruado.

Plurlingveco La esperanto-komunumo estas unu el malmultaj mondskalaj lingvokomunumoj, kies parolantoj estas senescepte du- au plurlingvaj. Ciu komunumano akceptis la taskon lerni almenau unu fremdan lingvon gis parola grado. Multokaze tio kondukas al la scio de kaj amo al pluraj lingvoj, kaj generale al pli vasta persona horizonto.

Ni asertas, ke la anoj de ciuj lingvoj, grandaj kaj malgrandaj, devus disponi pri reala sanco por alproprigi duan lingvon gis alta komunika nivelo. Ni estas movado por la provizo de tiu sanco.

Lingvaj rajtoj La malegala disdivido de potenco inter la lingvoj estas recepto por konstanta lingva malsekureco, au rekta lingva subpremado ce granda parto de la monda logantaro. En la esperanto-komunumo la anoj de lingvoj grandaj kaj malgrandaj, oficialaj kaj neoficialaj, kunvenas sur neutrala tereno, dank' al la reciproka volo kompromisi. Tia ekvilibro inter lingvaj rajtoj kaj respondecoj liveras precedencon por evoluigi kaj pritaksi aliajn solvojn al la lingva malegaleco kaj lingvaj konfliktoj.

Ni asertas, ke la vastaj potencodiferencoj inter la lingvoj subfosas la garantiojn esprimitajn en tiom da internaciaj dokumentoj, de egaleca traktado sendistinge pri la lingvo. Ni estas movado por lingvaj rajtoj.

Lingva diverseco La naciaj registaroj emas konsideri la grandan diversecon de lingvoj en la mondo kiel baron al komunikado kaj evoluigo. Por la esperanto-komunumo, tamen, la lingva diverseco estas konstanta kaj nemalhavebla fonto de riceco. Sekve, ciu lingvo, kiel ciu vivajospecio, estas valora jam pro si mem kaj inda je protektado kaj subtenado.

Ni asertas, ke la politiko de komunikado kaj evoluigo, se gi ne estas bazita sur respekto al kaj subteno de ciuj lingvoj, kondamnas al formorto la plimulton de la lingvoj de la mondo. Ni estas movado por lingva diverseco.

Homa emancipigo Ciu lingvo liberigas kaj malliberigas siajn anojn, donante al ili la povon komuniki inter si, barante la komunikadon kun aliaj. Planita kiel universala komunikilo, esperanto estas unu el la grandaj funkciantaj projektoj de la homa emancipigo - projekto por ebligi al ciu homo partopreni kiel individuo en la homa komunumo, kun firmaj radikoj ce sia loka kultura kaj lingva identeco, sed ne limigite de ili.

Ni asertas, ke la ekskluziva uzado de naciaj lingvoj neeviteble starigas barojn al la liberecoj de sinesprimado, komunikado kaj asociigo. Ni estas movado por la homa emancipigo. logo

Posté par VortexEnergetik à 17:03 - Commentaires [0] - Permalien [#]